Košarkaški klub Bosna osnovan je u Sarajevu 1951. godine, a do evropskog vrha stigao je za manje od tri decenije. Titula prvaka Evrope iz 1979. ostala je najveći klupski uspjeh muške košarke u Bosni i Hercegovini i jedan od najvažnijih rezultata u historiji sporta u zemlji.
Generacija koja je rasla zajedno
Uspon Bosne vezuje se za trenera Bogdana Tanjevića, koji je ekipu preuzeo vrlo mlad i s njom prošao put od nižeg ranga do vrha jugoslavenske košarke. Okosnicu su činili Mirza Delibašić, Žarko Varajić i Ratko Radovanović, uz niz igrača koji su godinama igrali zajedno.
Prvi veliki trofej stigao je 1978, kada je Bosna postala prvak Jugoslavije i osvojila nacionalni kup. Titula prvaka donijela joj je nastup u Kupu evropskih prvaka, takmičenju iz kojeg se kasnije razvila današnja Euroliga.
Put do finala
Kup evropskih prvaka tada se igrao drugačije nego danas. Nakon prve grupne faze šest najboljih ekipa ulazilo je u završnu grupu, u kojoj je svako igrao sa svakim dva puta. Dvije prvoplasirane ekipe sastajale su se u finalu na neutralnom terenu.
Bosna je u završnoj grupi igrala protiv vodećih klubova tog vremena, među kojima su bili Real Madrid i Olympiacos. Grupu je završila na vrhu, izjednačena po učinku s italijanskim Vareseom, koji je u to vrijeme nastupao pod sponzorskim imenom Emerson.
Finale u Grenobleu
Finale je odigrano 5. aprila 1979. u Grenobleu. Varese je bio daleko iskusniji protivnik: taj klub je tokom sedamdesetih redovno igrao završne utakmice najjačeg evropskog takmičenja i više puta ga osvajao.
Bosna je pobijedila rezultatom 96:93. Utakmicu je obilježio Žarko Varajić sa 45 poena, što se i decenijama kasnije navodi kao rekord finala najjačeg evropskog klupskog takmičenja. Mirza Delibašić dodao je 30 poena, pa su njih dvojica zajedno postigla najveći dio koševa svoje ekipe.
Zašto je titula bila posebna
- Bosna je bila prvi klub iz tadašnje Jugoslavije koji je osvojio Kup evropskih prvaka, iako je zemlja već imala snažne ekipe i reprezentaciju u svjetskom vrhu.
- Ekipa je bila sastavljena pretežno od igrača stasalih u klubu i regiji, bez stranaca.
- Do trofeja je došla brzo, svega nekoliko godina nakon ulaska u najviši rang domaćeg takmičenja.
Šta je uslijedilo
Bosna je i nakon evropske titule ostala u vrhu jugoslavenske košarke. Prvenstvo je osvojila još 1980. i 1983, a kup ponovo 1984. godine. Igrači te generacije nastupali su za reprezentaciju Jugoslavije, s kojom su osvajali medalje na najvećim takmičenjima.
Sjećanje na 1979. u Sarajevu je i danas prisutno. Dvorana u sklopu Skenderije nosi ime Mirze Delibašića, a aprilska pobjeda u Grenobleu redovno se spominje kada se govori o najvećim dometima sporta u BiH. Deset godina kasnije evropski naslov osvojile su i košarkašice tuzlanskog Jedinstva, pa Bosna i Hercegovina ima klupske prvake Evrope i u muškoj i u ženskoj košarci.
