Malo je gradova čija je sudbina toliko vezana za jednu sirovinu kao što je Tuzla vezana za so. Zbog soli je naselje nastalo, po soli je dobilo ime, zbog soli je dio stare jezgre potonuo, a slana voda danas mu donosi turiste.
More kojeg više nema
Ležišta soli ispod Tuzle ostatak su Panonskog mora, koje je prije više miliona godina prekrivalo ovaj dio Evrope. Kada se more povuklo, ostale su debele naslage kamene soli. Podzemne vode ih otapaju, pa su na površinu oduvijek izbijali slani izvori.
Arheološki nalazi pokazuju da su ljudi na području današnje Tuzle živjeli još u neolitu i da su slanu vodu isparavali u keramičkim posudama kako bi dobili so. Zbog tog kontinuiteta Tuzla se često ubraja među najstarija naselja u Evropi vezana za proizvodnju soli.
Ime koje znači isto na više jezika
Naziv mjesta kroz historiju se mijenjao, ali mu je značenje ostajalo isto. U srednjem vijeku područje se zvalo Soli, a taj naziv se u pisanim izvorima javlja u 13. stoljeću. Nakon dolaska Osmanlija ustalilo se ime Tuzla, izvedeno od turske riječi tuz, što znači so.
U osmanskom razdoblju slanica se vadila iz bunara i kuhala u plitkim tavama nad vatrom. Industrijska proizvodnja počela je pod austrougarskom upravom, kada su podignute solane u Simin Hanu i Kreki, a so je postala osnova i za hemijsku industriju.
Grad koji je tonuo
Intenzivno crpljenje slane vode imalo je cijenu. U podzemlju su ostajale šupljine, pa je tlo u središtu grada počelo slijegati. Tokom 20. stoljeća pojedini dijelovi Tuzle spustili su se za više metara. Brojne zgrade su oštećene i srušene, a grad je izgubio dio stare arhitekture. Slijeganje je zaustavljeno tek kada je nekontrolisana eksploatacija slanice obustavljena.
Jezera na mjestu ulegnuća
Upravo na prostoru koji je slijeganje najviše pogodilo uređen je kompleks Panonskih jezera. Prvo jezero otvoreno je 2003. godine, a kasnije su mu dodana još dva, kao i slani slapovi. Jezera se pune slanom vodom iz bunara, pa se kupači u središtu grada, daleko od obale, kupaju u vodi čija je slanost uporediva s morskom.
Uz jezera se nalazi i arheološki park s rekonstrukcijom neolitskog sojeničkog naselja, koji podsjeća odakle je priča o tuzlanskoj soli krenula. Tuzlanska jezera često se predstavljaju kao jedinstvena u Evropi. Tu tvrdnju treba uzeti s mjerom, jer slanih jezera na kontinentu ima još, ali je kupalište sa slanom vodom usred gradske jezgre zaista rijetkost.
