Plivanje je u programu olimpijskih igara od prvih modernih Igara 1896. godine i uz atletiku donosi najviše medalja. Takmičenja se održavaju u bazenima od 50 metara, koji se nazivaju velikim ili olimpijskim, i u bazenima od 25 metara, takozvanim malim. Rekordi i rang-liste vode se odvojeno za svaku dužinu bazena.
Četiri stila
- Slobodno. Pravila dozvoljavaju bilo koji način plivanja, ali svi plivaju kraul jer je najbrži: naizmjenični zaveslaji rukama i stalan rad nogu.
- Leđno. Pliva se na leđima, a jedino se u ovom stilu starta iz vode, držeći se za ručke startnog bloka.
- Prsno. Ruke i noge rade istovremeno i simetrično, s karakterističnim „žabljim“ udarcem nogama. Najsporiji je i tehnički najstrože suđen stil.
- Leptir (delfin). Obje ruke istovremeno se prenose preko vode, a noge rade spojeno, valovitim pokretom. Fizički je najzahtjevniji.
Nakon starta i svakog okreta plivač u slobodnom, leđnom i leptir stilu smije ostati pod vodom najviše 15 metara. U prsnom i leptir stilu zid se na okretu i u cilju mora dodirnuti objema rukama istovremeno.
Discipline
Slobodnim stilom pliva se od 50 do 1.500 metara. U ostalim stilovima standardne olimpijske dužine su 100 i 200 metara, dok se dionice od 50 metara plivaju na svjetskim i evropskim prvenstvima, a najavljeno je i njihovo uvođenje u olimpijski program.
Mješovito spaja sva četiri stila. U pojedinačnoj trci redoslijed je leptir, leđno, prsno, slobodno. U štafeti je drugačiji: leđno, prsno, leptir, slobodno, jer leđaš mora startati iz vode. Štafete se plivaju i slobodnim stilom, 4 x 100 i 4 x 200 metara, a postoje i mješovite štafete s po dva plivača i dvije plivačice.
Daljinsko plivanje na otvorenim vodama posebna je disciplina; olimpijska dužina iznosi deset kilometara.
Kako teče takmičenje
Na velikim prvenstvima plivaju se kvalifikacije, polufinala i finala; na dužim dionicama nema polufinala. U finalu nastupa osam plivača, a najbrži iz prethodnog kruga dobijaju srednje staze. Vrijeme se mjeri elektronski, dodirnim pločama na zidu bazena, u stotinkama sekunde.
Važi pravilo jednog starta: plivač koji krene prije znaka diskvalifikuje se. Sudije prate i pravilnost zaveslaja, okreta i izmjena u štafeti, gdje naredni plivač ne smije napustiti blok prije nego što prethodni dotakne zid.
Bh. trag u bazenu
Najveći dokumentovani uspjeh bh. plivanja je zlatna medalja Lane Pudar na 200 metara leptir na Evropskom prvenstvu u Rimu 2022. godine.
Pravila donosi krovna federacija World Aquatics, ranije poznata kao FINA. Program disciplina i propisi o opremi, poput plivačkih kostima, povremeno se mijenjaju, a za domaća takmičenja nadležan je Plivački savez Bosne i Hercegovine.
