Kada komentator kaže da jedna ekipa „visoko napada” protivnika, opisuje presing. To nije puko trčanje za loptom, nego dogovoreno kretanje više igrača koje protivniku oduzima vrijeme i prostor. Dobar presing izgleda kao da su svi krenuli u istom trenutku, a loš kao da jedan igrač juri loptu dok ostali gledaju.
Osnovna ideja
Odbrana se može igrati na dva načina. Ekipa se može povući pred svoj kazneni prostor i čekati grešku, ili može sama izazvati grešku pritiskom na igrača s loptom. Presing je ovaj drugi pristup. Cilj je da protivnik izgubi loptu, uputi nepreciznu dugu loptu ili bude prisiljen igrati unazad.
Prednost je očigledna: lopta osvojena blizu protivničkog gola znači kratak put do šanse, dok se odbrana rivala još nije postavila.
Visoki, srednji i niski blok
Prema tome gdje na terenu ekipa počinje pritisak, obično se govori o tri pristupa:
- Visoki presing – napadači pritišću protivničke štopere i golmana već pri iznošenju lopte. Donosi najviše, ali ostavlja mnogo prostora iza odbrane.
- Srednji blok – ekipa pušta protivnika do sredine terena, pa pritisak počinje kada lopta pređe određenu liniju.
- Niski blok – ekipa se brani duboko, zatvara prostor pred svojim golom i čeka priliku za kontranapad.
Rijetko koja ekipa igra samo na jedan način. Većina tokom utakmice mijenja visinu bloka zavisno od rezultata, umora i protivnika.
Okidači: kada se kreće
Presing koji traje svih 90 minuta fizički je neodrživ. Zato ekipe uvježbavaju takozvane okidače, situacije u kojima svi istovremeno kreću u pritisak. Najčešći su:
- dodavanje prema beku uz aut-liniju, gdje linija terena služi kao dodatni odbrambeni igrač,
- loš ili spor prijem lopte,
- dodavanje unazad, prema štoperu ili golmanu,
- lopta upućena igraču koji je leđima okrenut igri.
Jednako je važno i ono što se dešava iza prve linije. Igrači koji ne napadaju loptu zatvaraju linije dodavanja, pa onaj ko je pod pritiskom nema kome dodati.
Kontrapresing
Posebna vrsta je pritisak odmah nakon izgubljene lopte, poznat pod njemačkim nazivom gegenpressing. Umjesto da se povuku, igrači u prvih nekoliko sekundi napadaju protivnika koji je upravo osvojio loptu i još nije stigao podići glavu. Ovaj pristup razvijan je u njemačkom nogometu, a vezuje se za trenera Ralfa Rangnicka i ekipe koje je vodio Jürgen Klopp.
Cijena presinga
Presing ima i slabe strane. Ako jedan igrač zakasni, protivnik jednim dodavanjem preskače cijelu liniju i napada nebranjen prostor. Zato je za visoki presing potrebna odbrana koja se ne boji igrati daleko od svog gola i golman koji pokriva prostor iza nje.
Tu je i fizička cijena. Ekipe koje igraju intenzivan presing više trče u sprintu, pa su im širina kadra i izmjene važnije nego timovima koji se brane pasivno.
Analitičari intenzitet presinga mjere i brojevima, najčešće time koliko dodavanja ekipa dopusti protivniku prije nego što pokuša oduzeti loptu. Što je taj broj manji, pritisak je agresivniji. Sam broj, međutim, ne govori je li presing bio uspješan, nego samo koliko je bio čest.
